الشيخ الأنصاري
67
صراط النجاة ( فارسي )
برفى كه اقل غسل حاصل شود به جهت وضويش با برف [ 1 ] مسح كند موضع وضو را و اولى اين است كه يك تيمم بر برف هم بكند و نماز كند و بعد قضاء كند نماز را . مسأله 177 - هر گاه شخصى را در مكان غصبى [ 2 ] حبس كرده باشند به ناحق به قسم خاصى كه به طور مختار نتواند نماز كند و آب و خاك هر دو غصبى باشد ، بر خاك تيمم [ 3 ] كند و نماز كند ، به جهت نماز چيزى از غصب تصرف نكند و اگر به قسم خاصى حبس نباشد به طور مختار نماز كند [ 4 ] و امّا اگر كسى در مكان غصبى باشد و بتواند بيرون رود ، و در ضيق وقت بر خاك غصبى [ 5 ] تيمم كند . اگر مكثى به جهت تيمم نشود و الَّا نماز ساقط است بلى مستحب است در همان حالت راه رفتن نماز كند و بعد قضاء كند . مسأله 178 - بر شش چيز تيمم مىتوان كرد : خاك و زمين و رمل و سنگ و غبار و گل امّا تا خاك ممكن شود بايد بر خاك [ 6 ] تيمم كند و بعد بر زمين و بعد ريگ و بعد سنگ و بعد غبار و آخر همه گل است اگر نتواند خشك كرد آن را و بعد بر گچ و آجر هم جايز [ 7 ] است و بايد آن چه تيمم بر آن مىكنى نجس و غصبى و مضاف نباشد [ 8 ] و حايل ميان آن چيز و دست و پيشانى نباشد و خود مباشر باشد
--> [ 1 ] - ( يزدى ) لكن اقوى سقوط نماز و وجوب قضاء است . [ 2 ] ( ميرزا ) اين مسأله محتاج به تأمل است . ( يزدى ) ظاهر اين است كه خاك مغضوب مثل ماء مغضوب است و محبوس بودن اثرى ندارد . [ 3 ] ( خراسانى ) جايز نيست تيمم با عدم رضاى مالك . [ 4 ] ( خراسانى ) اگر موجب زيادتى تصرّف در آن مكان نباشد . [ 5 ] ( صدر ) اين مسأله محتاج به تأمل است . [ 6 ] ( يزدى ) اقوى در حال اختيار جواز تيمم به مطلق وجه الارض است از خاك و كلوخ و رمل و سنگ - غير از معادن - و با فقد آنها به غبار هر يك ، و با فقد آن به گل و با فقد آن فاقد الطهورين است و با وجود گچ و آجر احتياط مذكور در حاشيهء ترك نشود . ( حاشيهء شماره بعد ) [ 7 ] ( يزدى - ميرزا ) احوط جمع ميان گچ و آجر و غبار است و همچنين جمع نمايد ميان آنها و تيمم به گل در صورت انحصار . [ 8 ] ( ميرزا ) مشتبه به هر يك هم نباشد .